Twaalfde Multatuli-lezing
Vrijdag 7 november 2008
Grote Kerk te Breda
De sprekers van de twaalfde lezing:
Ad Melkert
Naema Tahir
Het thema van de twaalfde lezing is:
De tijd van export van waarden is voorbij
Tegen de witte suprematie
Toch is het met name Afrika niet erg veel beter gegaan. Democratie, behoorlijk bestuur, mensenrechten, dat waren allemaal zaken die via de Westerse wijze van samenwerking niet vanzelf bleken te ontstaan. Waarom is de relatie van het Westen met andere culturen zo krampachtig? Zou het liggen aan de normen die het Westen oplegt. Zoals het bijvoorbeeld met veel druk opleggen van een democratische staatsvorm. Met soms desastreuze resultaten.
Wat het Westen als een vanzelfsprekend eindpunt ziet van honderden jaren intellectuele en politieke discussie en van een lang proces van emancipatie, wordt door anderen lang niet altijd als een voor de hand liggende waarde en waarheid beschouwd. Waar haalt het Westen het lef vandaan die eigen waarde van gelijkheid zo uit te dragen dat het voor zichzelf het recht claimt emancipatorische vrouwenbewegingen en andere groepen moreel, inhoudelijk en materieel te steunen en is tegelijkertijd het huis te klein als Saoedische aan NGO's geld aanbieden voor het oprichten en in stand houden van bijzonder islamitisch onderwijs in Europa?
Cultuurrelativisme is het besef dat ook anderen overtuigd kunnen zijn van hun gelijk, op een zelfde wijze als wij overtuigd zijn van ons gelijk. Daarbij geeft de verlichte cultuurrelativist de voorkeur aan het gesprek, aan de dialoog waarin beiden kunnen proberen te ontdekken wat de essentiële waarden van de ander uitmaakt. Valt het wel te verwachten dat die dialoog ons een betere wereld oplevert? Waarschijnlijk blijven de verschillende waardesystemen voorlopig betrekkelijk onaangetast naast elkaar staan. Net zo lang tot de echte dialoog op gang komt. Het heeft ook eeuwen van brandstapels en zelfs een Auschwitz gekost voor we in het Westen konden spreken over de joods-christelijke en humanistische wortels van de Westerse beschaving.
Muzikaal programma
Een onderdeel van het programma van de twaalfde Multatulilezing wordt verzorgd door Oleg Fateev, die drie stukken zal spelen. Oleg Fateev werd als etnische Rus geboren in Moldavië. Hij studeerde af als bayanspeler en dirigent aan de Russische Muziek Academie Gnesin te Moskou. In 1996 vestigde hij zich in Nederland. Hij speelt zowel Russische muziek met jazzinvloeden, arrangementen van Russische volksmuziek en bewerkingen van Moldavische melodieën, als klassieke werken (Bach, Scarlatti en Piazolla).
Meer weten? Kijk op: http://oleg.wserver.nl
Vrijdag 7 november 2008
Grote Kerk te Breda
De sprekers van de twaalfde lezing:
Ad Melkert
 |
Voormalig minister van Sociale Zaken, voormalig PvdA-lijsttrekker,
bewindvoerder bij de Wereldbank en de tweede man bij de UNDP, de ontwikkelingsorganisatie
van de Verenigde Naties. Voor integrale tekst Ad Melkert klik hier |
Naema Tahir
 |
Een van Pakistaanse origine, in Nederland woonachtige
schrijfster en juriste. Tahir schrijft opiniestukken voor de NRC, publiceerde
verscheidene romans in Nederland en was onder meer werkzaam voor de
UNHCR (de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties), voor meerdere
Nederlandse ministeries en voor de Raad van Europa. Voor integrale tekst Naema Tahir klik hier |
Het thema van de twaalfde lezing is:
De tijd van export van waarden is voorbij
Tegen de witte suprematie
 |
Aan sommige problemen komt geen eind. 'Het Westen en de ander' lijkt een kwestie van eeuwigdurende adem. De Grieken noemden vreemdelingen al Barbaren, en Rome was voor de Romeinen in alle opzichten superieur. Koloniserend Europa schafte dan wel de slavernij af, maar bleef de gekleurde medemens zien als een onvolmaakt wezen dat nodig bekeerd moet worden. Via ontwikkelingssamenwerking worden prachtige programma's ontwikkeld, vol educatie, medische zorg, verbetering van de infrastructuur, landbouwinnovatie, economische investeringen en zo meer. |
Toch is het met name Afrika niet erg veel beter gegaan. Democratie, behoorlijk bestuur, mensenrechten, dat waren allemaal zaken die via de Westerse wijze van samenwerking niet vanzelf bleken te ontstaan. Waarom is de relatie van het Westen met andere culturen zo krampachtig? Zou het liggen aan de normen die het Westen oplegt. Zoals het bijvoorbeeld met veel druk opleggen van een democratische staatsvorm. Met soms desastreuze resultaten.
Wat het Westen als een vanzelfsprekend eindpunt ziet van honderden jaren intellectuele en politieke discussie en van een lang proces van emancipatie, wordt door anderen lang niet altijd als een voor de hand liggende waarde en waarheid beschouwd. Waar haalt het Westen het lef vandaan die eigen waarde van gelijkheid zo uit te dragen dat het voor zichzelf het recht claimt emancipatorische vrouwenbewegingen en andere groepen moreel, inhoudelijk en materieel te steunen en is tegelijkertijd het huis te klein als Saoedische aan NGO's geld aanbieden voor het oprichten en in stand houden van bijzonder islamitisch onderwijs in Europa?
Cultuurrelativisme is het besef dat ook anderen overtuigd kunnen zijn van hun gelijk, op een zelfde wijze als wij overtuigd zijn van ons gelijk. Daarbij geeft de verlichte cultuurrelativist de voorkeur aan het gesprek, aan de dialoog waarin beiden kunnen proberen te ontdekken wat de essentiële waarden van de ander uitmaakt. Valt het wel te verwachten dat die dialoog ons een betere wereld oplevert? Waarschijnlijk blijven de verschillende waardesystemen voorlopig betrekkelijk onaangetast naast elkaar staan. Net zo lang tot de echte dialoog op gang komt. Het heeft ook eeuwen van brandstapels en zelfs een Auschwitz gekost voor we in het Westen konden spreken over de joods-christelijke en humanistische wortels van de Westerse beschaving.
Muzikaal programma
Een onderdeel van het programma van de twaalfde Multatulilezing wordt verzorgd door Oleg Fateev, die drie stukken zal spelen. Oleg Fateev werd als etnische Rus geboren in Moldavië. Hij studeerde af als bayanspeler en dirigent aan de Russische Muziek Academie Gnesin te Moskou. In 1996 vestigde hij zich in Nederland. Hij speelt zowel Russische muziek met jazzinvloeden, arrangementen van Russische volksmuziek en bewerkingen van Moldavische melodieën, als klassieke werken (Bach, Scarlatti en Piazolla).
Meer weten? Kijk op: http://oleg.wserver.nl
Algemeen
